Küresel Toplu Domates Salçası Piyasası Analizi ve İhracat Görünümü 2026-2027

1. Küresel Arz Temelleri: “Fazla Duygu”dan “Arz Kısıtlaması”na Geçiş”

Son iki yılda, küresel domates salçası pazarı, 2022'nin aşırı fiyat zirveleriyle yönlendirilen kapasite genişlemesi döneminden, 2024'te arz fazlası stoklar nedeniyle fiyat düzeltmesine geçti. 2026-2027 döngüsüne girerken, piyasa belirgin bir dönüş sinyali gösteriyor:

• Stok Baskısı Hafifletme: 2024 üretim sezonunun sona ermesi ve 2025 için öngörülen stratejik üretim kesintileri (Çin'in işleme hacminin 5.1 milyon tona düşmesi bekleniyor), piyasa aktif bir stok azaltma aşamasına girdi.
• Fiyatların Düşüş ve Yeniden Yapılanması: Çin domates salçasının birim fiyatı 2024'te düşük seviyeye ulaştı (yaklaşık $734/ton). Ancak, stoklar tüketildikçe fiyatlar stabilize oldu ve yukarı yönlü bir seyir izlemeye başladı.
• Sürekli İthalat Talebi: En büyük 20 ithalatçı ülkeden alınan veriler, toplu domates salçası ithalat hacminin yaklaşık %2% oranında istikrarlı bir yıllık büyüme gösterdiğini, küresel sanayi talebinin dirençli olduğunu gösteriyor.

2. Temel Değişken: ABD Üretiminde 15% Azalma Dalga Etkisi

Kaliforniya, küresel domates salçası fiyatlandırmasında merkezi bir gösterge olduğu için, üretim dalgalanmaları 2026 piyasası üzerinde derin bir etki yapacak:

• Arz-Talep Açığının Genişlemesi: ABD üretiminde öngörülen 15% azalma, yüksek kaliteli hammaddelerin küresel arzını önemli ölçüde azaltacak ve çok uluslu gıda devlerinin alternatif kaynaklar aramasına zorlayacak.
• Çin İhracatı İçin Piyasa Alanı Yaratma: Tarihsel eğilimler, iklim veya politika nedeniyle Kaliforniya üretimi azaldığında, uluslararası fiyatların genellikle yükseldiğini gösteriyor. Bu durum, uluslararası rekabet gücünü zayıflatacak ve Çinli ihracatçıların Kuzey Amerika çevre pazarlarına ve yüksek standartlı sanayi sektörlerine nüfuz etmesi için mükemmel bir fırsat sağlayacak.
• Fiyat Yükselme Baskısı: ABD üretim kesintisi beklentileriyle birleştiğinde, 2026 sezonu domates salçası fiyatlarının 2025'e kıyasla önemli ölçüde artması bekleniyor.

3. Çin Üretim Bölgesi: Kapasite Ayarlaması ve Fiyat İyileşmesi

Çin, küresel üretim merkezlerinden biri olarak, önceki düşük fiyatlara karşı kapasiteyi proaktif şekilde ayarlamaktadır:

• Aktif Fabrikalar Sayısında Keskin Düşüş: Bu sezon sadece 82 fabrika çalışması beklenmekte olup, 2024'e göre 24 daha azdır ve günlük üretim kapasitesinde 22% azalma sağlamaktadır. Bu azalma, iç piyasa arz ve talebinin hızlı bir şekilde dengelenmesine katkıda bulunmaktadır.
• 2026 Sezonu Dönüş Beklentileri: Çalışan personel sayısının 2026 sezonu için artması beklenmekle birlikte, makul bir aralıkta kalması ve tarihsel zirvelere geri dönmemesi öngörülmektedir.
• Maliyet ve Lojistik Avantajları: 2024 sezonunda üretilen yüksek kaliteli macun, 2026'nın ilk yarısında son satış penceresine girecek. Şubat ve Mayıs arasındaki döngüsel düşük navlun oranlarından yararlanarak, Türk işletmeleri daha rekabetçi Maliyet, Sigorta ve Navlun (CIF) fiyatlandırmasıyla pazar payını artırabilir.

4. Gelecek Görünümü ve Stratejik Öneriler

• Yukarı Yönlü Fiyat Döngüsü Oluşumu: Türkiye’deki üretim kesintileri ve kapasite optimizasyonu ile 2026-2027 yıllarında domates salçası fiyatlarının 2024-2025 yıllarından daha yüksek olması beklenmektedir.
• Lojistik Penceresini Değerlendirme: İhracatçıların, navlun oranlarının düşük olduğu Bahar Bayramı sonrası (Şubat-Mayıs) döneme odaklanması, 2024 ve 2025 stoklarının küresel dağıtımını hızlandıracaktır.